İhracat Bedellerinin Yurt İçine Getirilmesinde İzlenecek Usul ve Esaslar: Açık İhracat Hesabı İşlemleri

İÇİNDEKİLER

ÖZET................................................................................................... iii

ÖN SÖZ................................................................................................ v

I- BÖLÜM............................................................................................. 1

A) GİRİŞ.................................................................................................. 1

1) Amaç ............................................................................................. 1

2) Dayanak ........................................................................................ 1

3) Tanımlar ve Kısaltmalar................................................................. 2

4) İhracat Bedellerinin Yurda Getirilmesi İle İlgili

Yasal Düzenlemeler ...................................................................... 3

5) Açık İhracat Hesabı İhbar Formu ve Cevabi Yazıların

İdareye Gönderildiği Günün Tespiti.............................................. 8

6) Kabahatler Kanunu’na Göre İdari Para Cezalarının

Kesinleşmesi ............................................................................... 10

7) Tekerrür Hükümleri..................................................................... 14

II- BÖLÜM..........................................................................................17

A) İHRACAT BEDELİNİN YURDA GETİRİLMESİ İLE İLGİLİ

UYULMASI GEREKEN USUL VE ESASLAR ......................................... 17

1) İhracat Bedelinin Fiilî İhraç Tarihinden İtibaren 180 gün

İçerisinde Yurda Getirilme Zorunluluğu...................................... 17

2) İhracat Bedellerinin Yurda Getirilmesinde 2018-32/48 Sayılı

Tebliğ’in Yayım Tarihinin Öncesi İşlemler................................... 18

3) Sözleşmenin Fiilî İhraç Tarihinden İtibaren180 Günlük

Süreden Fazla Vade Öngörmesi.................................................. 18

4) Serbest Bölgelere Yapılan İhracat İşlemlerinde İhracat

Bedelinin Yurda Getirilmesi ........................................................ 19

5) İhracat Genelgesi Eki, EK:2 Listesinde Yer Alan Ülkelere

Yapılan İhracatlarda Bedel Getirme............................................ 23

6) Yurt İçinde Serbest Dolaşımda Bulunan Malların

Gümrüksüz Satış Mağazalarında Satılması ................................. 25

7) Türk Silahlı Kuvvetlerini Güçlendirme Vakfı Şirketleri İle

Makine ve Kimya Endüstrisi AŞ Tarafından Yapılan

İhracatlarda Bedel Getirme ........................................................ 26

8) Hak Doğurucu, Hak Düşürücü ve Uyulmaması Aykırılık

Oluşturan Süreler ....................................................................... 27

III- BÖLÜM.........................................................................................29

A) İHRACAT BEDELLERİNİN ÖDENME VE TAHSİL ŞEKİLLERİ İLE

İLGİLİ UYULMASI GEREKEN USUL VE ESASLAR................................ 29

1) İhracat Bedellerinin Ödenme Şekilleri ........................................ 29

2) İhracat Bedellerinin Tahsil Şekilleri ............................................. 29

IV- BÖLÜM.........................................................................................31

A) İHRACAT BEDELLERİNİN PEŞİN OLARAK YURDA GETİRİLMESİ İLE

İLGİLİ UYULMASI GEREKEN USUL VE ESASLAR................................ 31

1) Peşin Bedel Karşılığı İhracatın 24 Ay İçerisinde

Yapılması Zorunluluğu ................................................................ 31

2) Peşin Döviz Karşılığında 24 Ay İçerisinde ya da

Birinci Fıkra Uyarınca Verilen Ek Süre Sonunda İhracat

Yapılmaması veya Bu Süre İçerisinde Peşin Döviz Tutarının

Tamamının Tek Seferde İade Edilmemesi ................................... 35

3) Bankalarca Peşin Döviz Tutarına İlişkin İhracat

Taahhüdünü Yerine Getirmeyen Kişilere Tebligat...................... 37

4) Bankalarca Peşin Bedel Tutarının Firma Hesabına Geldiği

Tarihten İtibaren İBKB Düzenlenme Süresi................................. 38

5) 2018-32/48 Sayılı Tebliğ’in Yayımı Tarihinden Önce

İhracatçıya Peşin Ödenen Bedeller............................................. 38

6) Peşin İhracat Bedellerinin Başka Bir İhracatçıya Firmaya Devri ..39

7) Peşin Bedelin Kullanım Süresi İçinde Kısmen veya

Tamamen Devri .......................................................................... 39

8) Peşin Bedelin Kullanım Süresi İçinde Kısmen veya Tamamen

Devrinde İBKB Düzenlenmesi ..................................................... 39

9) Peşin Bedel Karşılığı İhracat Tutarı.............................................. 40

10) Kesin Satıştan Önce Konsinye Avansı........................................ 40

11) Peşin Bedelin Faiz Şartıyla Gönderilmesi .................................. 40

12) Ödeme Şeklinde Peşin Ödeme Yazılı GB’lerin

İhracatçılarca Bankaya İbrazı...................................................... 41

13) Peşin Bedelin Bankalarca Kapatılması....................................... 41

14) Peşin Bedelin; Transfer Edilmesinden/Getirilmesinden

Önceki Bir İhracatın, Peşin Bedelinin Taahhüdüne Sayılması..... 42

15) Gemi Yapımına İlişkin Sözleşmeler Kapsamında

Gerçekleştirilen Gemi İhracatı İçin Sözleşmede

24 Aydan Uzun Bir Vade Öngörülmesi ..................................... 43

16) İhracat İşlemlerinde İhracata Ait Peşin Ödemenin

Çek İle Yapılabilmesi ................................................................... 43

V- BÖLÜM..........................................................................................45

A) SÜRE BAZINDA ÖZELLİĞİ OLAN İHRACATLARDA BEDEL GETİRME

SÜRESİ İLE İLGİLİ UYULMASI GEREKEN USUL VE ESASLAR.............. 45

1) Müteahhit Firmalarca Yapılacak ihracatta

Bedel Getirme Süresi.................................................................. 45

2) Konsinye Yolu İle Yapılacak ihracatta Bedel Getirme Süresi....... 46

3) Uluslararası Fuar, Sergi ve Hafta Yolu İle Yapılacak

ihracatta Bedel Getirme Süresi................................................... 46

4) Geçici İhracat Yolu İle Yapılacak ihracatta Süre Bitiminde

Bedel Getirme Süresi.................................................................. 47

5) Geçici İhracat Yolu İle Yapılacak ihracatta Kesin Satışta

Bedel Getirme Süresi.................................................................. 47

6) Leasing Kapsamında Kredi veya Satış Yolu İle Yapılacak

İhracatta Bedel Getirme Süresi................................................. 48

VI- BÖLÜM.........................................................................................49

A) İHRACAT BEDELİNİN TAHSİLİ/KABULÜ İLE İLGİLİ

UYULMASI GEREKEN USUL VE ESASLAR ......................................... 49

1) İBKB Düzenlenme Zorunluluğu ................................................... 49

2) İhracat Bedellerinin Ödeme Hizmeti Sağlayıcıları

Aracılığıyla Yurda Getirilmesi...................................................... 50

3) İhracat Bedellerinin Bankacılık Sistemiyle Doğrudan Ülkemize

Transferinin Mümkün Olmadığı; Irak ve Libya’ya Yapılan İhracat

İşlemlerinde İhracat Bedelinin Bankalarca Kabulü ..................... 51

4) Irak ve Libya’ya Yapılan İhracatta İhracat Bedellerinin Üçüncü

Kişiler Tarafından Efektif Olarak Bankaya Getirilmesi ................ 52

6) İhracatçının Hesabına Yurt Dışından Transfer Edilen İhracat

Bedelinin İBKB Düzenlenmeden Başka Bir Hesaba Transfer

Edilmesi veya Efektif Olarak Alınması ......................................... 53

7) İhracat Bedelinin İBKB Düzenlendikten Sonra Başka

Bir Bankaya Transfer Edilmesi .................................................... 54

8) İhracat Bedellerinin Bankacılık Sistemiyle Doğrudan

Ülkemize Transferinin Mümkün Olmadığı Diğer Ülkeler............ 55

9) İhracat Bedellerinin Getirme Süresinin Hesaplanması................ 55

10) GB Bilgilerinin İBKB’ye Eklenmesi Suretiyle

Birden Fazla GB İçin Tek İBKB Düzenlenmesi.............................. 56

11) Yabancı Taşıtlar İle Yabancı Ülkelere Sefer Yapan

Yerli Taşıtlara İhracat Rejimine Göre Verilen Yağ, Yakıt,

Temizlik Maddeleri ve Kumanyaya İlişkin Mal Bedelinin,

Türkiye’de Yerleşik Alıcı Firmalar Tarafından Yurt İçinden

Yapılan Havalelerle Ödenmesi.................................................... 56

12) İhracat Bedelinin Türkiye'deki Bankalarca Yurt Dışındaki

Bankalar İle Gerçek veya Tüzel Kişilere Açılan Kredilerden

Karşılanması................................................................................ 57

13) Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından Yapılan İhracata

İlişkin Bedeller ............................................................................ 57

14) Serbest Bölgeye Yapılan İhracat İşlemlerinde Serbest Bölgede

Faaliyet Gösteren Türkiye'de Yerleşik İthalatçı Firmaların Yurt

İçindeki Döviz Tevdiat Hesaplarından İhracatçının Hesabına

Yapılan Transferler ..................................................................... 58

VII- BÖLÜM........................................................................................61

A) TÜRK LİRASI İLE YAPILAN İHRACAT İŞLEMLERİNDE BEDEL GETİRME

İŞLEMLERİ İLE İLGİLİ UYULMASI GEREKEN USUL VE ESASLAR......... 61

1) Peşin Bedel ve Alıcı Firma Prefinansmanı Dışında İhracat

Bedelinin Türk Lirası Olarak Kabulü............................................ 61

x

2) Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'ne Yapılan İhracatta

İhracat Bedelinin Kabulü............................................................. 62

3) Türk Lirası Olarak Tahsil Edileceği Beyan Edilen

İhracat Bedelinin Kısmen veya Tamamen Döviz Olarak Kabulü . 62

VIII- BÖLÜM.......................................................................................65

A) İHRACAT BEDELİNİN TESPİTİ İLE İLGİLİ UYULMASI

GEREKEN USUL VE ESASLAR ........................................................... 65

1) İhracat Bedelinin Tespitinde GB’de Esas Alınacak Değer............ 65

2) GB’nin 22’nci Hanesindeki Tutarın; Mal Bedelinin Dışında Navlun

ve/veya Sigortayı da Kapsaması ve İhracat Bedeli Olarak 22’nci

Hanede Kayıtlı Tutarın Faturada Kayıtlı Tutara Eşit Olması ........ 65

3) GB’nin 22’nci Hanesinde Kayıtlı Tutarın; Faturada Kayıtlı Tutardan

Farklı Olması ve GB'nin 22’nci Hanesinde Kayıtlı Olan Döviz

Tutarının ABD Doları Dışında Bir Döviz Cinsinden Olması .......... 66

4) GB’de Beyan Edilen Değerlerle Kontrol Sırasında Gümrük

Müdürlüklerince Belirlenen Değerlerin Farklı Olması Hâlinde

İhraç Bedelinin Tespiti ................................................................ 67

5) Konsinye İhracatta İhracat Bedelinin Esas Alınacağı Bedel......... 67

6) GB’nin 22’nci Hanesinde Kayıtlı Döviz Cinsi İle İhracatçıya

Ödenen Döviz Cinsinin Farklı Olması .......................................... 67

IX- BÖLÜM.........................................................................................69

A) İHRACAT BEDELLERİNİN TRANSFERİ İLE İLGİLİ UYULMASI

GEREKEN USUL VE ESALAR ............................................................. 69

1) GB'de Kayıtlı Alıcı Firma veya Bu Firma Dışındaki

Gerçek veya Tüzel Kişiler Tarafından Yurt Dışından

Havale Olarak Gönderilmesi....................................................... 69

2) İhracatçı Firmaların Yurt Dışında Bulunan Bankalardaki

Hesaplarından Türkiye'deki Bankalardaki Hesaplarına İhracat

Bedeli Açıklaması İle Yapılan Transferlerin Bankalarca İhracat

Bedeli Olarak Kabulü .................................................................. 70

X- BÖLÜM..........................................................................................71

A) EFEKTİF OLARAK GETİRİLEN İHRACAT BEDELLERİ İLE İLGİLİ

UYULMASI GEREKEN USUL VE ESASLAR ......................................... 71

1) Efektif Olarak Getirilen İhracat Bedelinin Yurt Dışından

Getirildiğinin Tespiti................................................................... 71

2) NBF Konusu Efektifin İhracat Bedeli Olarak Kabulü.................... 71

XI- BÖLÜM.........................................................................................73

A) İHRACAT BEDELİNİN DİĞER YÖNTEMLERLE TAHSİLİ İLE İLGİLİ

UYULMASI GEREKEN USUL VE ESASLAR ......................................... 73

1) İhracatçılarca İhracat Bedeli Olarak Tahsil veya İştira İçin Tevdi

Edilen Banka veya Şahıs Çekinin Bankalarca İştiraya Alınması ...73

2) İhracat Bedeli Olarak Tevdi Edilen Çeklerin Yurda Girişinde

Gümrük İdarelerine Beyan Edilme Zorunluluğu ......................... 74

3) İhracat Bedeli Olarak Tevdi Edilen Çeklerin Ciro Edilmesi

Durumunda İBKB Düzenlenebilmesi........................................... 74

4) Türkiye’deki Bankalarca Düzenlenen Çeklerin İştira Edilerek

İhracata İlişkin İBKB Düzenlenebilmesi....................................... 74

5) İhracat Bedelinin Kredi Kartıyla Tahsili......................................... 75

6) Fiş Bedellerinin Tamamı Üzerinden Tek Bir İBKB Düzenlenmesi 75

XII- BÖLÜM........................................................................................77

A) İHRACATÇI DIŞINDAKİ FİRMALARA GELEN İHRACAT BEDELLERİ İLE

İLGİLİ UYULMASI GEREKEN USUL VE ESASLAR................................ 77

1) GB’de Kayıtlı İmalatçı veya Tedarikçi Firma Lehine

Gelen Dövizin, İmalatçı veya Tedarikçi İle İhracatçı

Firmanın Yazılı Beyanının Alınması Kaydıyla İhracatçı

Firma Adına İhracat Bedeli Olarak Kabulü.................................. 77

2) GB’de İmalatçı veya Tedarikçi Firma Ünvanının Kayıtlı Olmadığı

İşlemlerde, İhraç Konusu Malın İmalatçı veya Tedarikçi Firma

Tarafından İhracatçı Firmaya Satıldığına Dair Faturanın İbraz

Edilmesi ve İhracatçı İle İmalatçı veya Tedarikçi Firmanın Yazılı

Beyanının Alınması Kaydıyla İhracatçı Firma Adına İhracat Bedeli

Olarak Kabulü ............................................................................. 78

XIII- BÖLÜM.......................................................................................79

A) İHRACAT FİYATININ DEĞİŞMESİ HÂLİ İLE İLGİLİ UYULMASI GEREKEN

USUL VE ESASLAR ........................................................................... 79

1) Fiilî İhraçtan Sonra İhracat Fiyatında Lehte Değişiklik Yapılması

Hâlinde İhracatçının Talebine ve Fiyat Değişikliğine İlişkin

Faturanın İbrazı Üzerine Fark Tutarın İhracat Bedeli Olarak

Kabulü......................................................................................... 79

2) Fiilî İhraçtan Sonra İhracat Fiyatında Aleyhte Değişiklik Yapılması

Hâlinde İhracatçının Yazılı Beyanı ve Fiyat Değişikliğine İlişkin

Faturanın İbrazı Üzerine GB’nin 22’nci Hanesinde Belirtilen Tutar

İle Fiyat Değişikliğine İlişkin Faturada Belirtilen Tutar Arasındaki

Fark............................................................................................. 80

XIV- BÖLÜM.......................................................................................81

A) FİİLÎ İHRAÇTAN SONRA ALICISI TARAFINDAN KABUL EDİLMEYEN

MALLAR İLE İLGİLİ UYULMASI GEREKEN USUL VE ESASLAR............ 81

1) Alıcısı Tarafından Kabul Edilmeyen Malların Yurda Getirilmeden

Başka Bir Firmaya Satış............................................................... 81

2) İlgili Gümrük İdarelerince GB’ye Gerekli Değişikliklerin

İşlenmesi..................................................................................... 82

3) İşlemle İlgili Bedel Getirme Süresinin Tespiti.............................. 82

XV- BÖLÜM........................................................................................83

A) İHRACAT BEDELLERİNE İLİŞKİN ÇEŞİTLİ HUSUSLAR ......................... 83

1) İthalatçı Tarafından Düzenlenen Bono ve/veya İhracatçı

Tarafından Düzenlenerek İthalatçı Tarafından

Kabul Edilen Poliçe ..................................................................... 83

2) İmalatçı ya da Tedarikçi Tarafından Yazılı Olarak Talep Edilmesi

Durumunda İmalatçı ve/veya Tedarikçi Adına Gelen Döviz ....... 83

3) Aracı İhracatçı Tarafından Gerçekleştirilen İhracata İlişkin

Bedelin İmalatçı ve/veya Tedarikçiye Döviz Olarak

Temlikinden Sonra Tahsil Edilmesi ............................................. 84

4) Yurt Dışı Fuarlarda Teşhir Edilmek Üzere ATA Karnesi İle

Geçici İhracı Yapılan Ancak Fuarda Kesin Satışı

Gerçekleştirilen Mallar ............................................................... 84

XVI- BÖLÜM.......................................................................................85

A) DÖVİZ TEVDİAT HESABINDAN İHRACAT BEDELİ KABULÜ İLE

İLGİLİ UYULMASI GEREKEN USUL VE ESASLAR................................ 85

xiii

1) Dövizin Yurt Dışından Geldiğinin Tespiti Kaydıyla Dışarıda

Yerleşik Gerçek veya Tüzel Kişiler Adına Açılan Döviz Tevdiat

Hesaplarından İhracatçının Hesabına Transfer Edilen Bedellerin

Bankalarca İhracat Bedeli Olarak Kabulü.................................... 85

2) Yurt Dışında Yerleşik Kişiler Adına Açılan Döviz Tevdiat

Hesaplarına, Türkiye’deki İthalatçı Firmaca Ödenen İthalat

Bedelinin, Hesap Sahibince Verilen Vekâletname Çerçevesinde

Türkiye’deki İthalatçı Firma veya Üçüncü Kişilerce İhracat

Bedelinin Kabulü......................................................................... 86

3) Yurt Dışında Taahhüt Faaliyetlerinde Bulunan Türk Firmalarının,

Sıfatlarını Tevsik Etmeleri Kaydıyla Yurda Getirilmesi Zorunlu

Olmayan Dövizlerle Açtıracakları Döviz Tevdiat Hesaplarından ya

da Yurt İçinde veya Dışındaki Bankalardan Sağladıkları Döviz

Kredisiyle Açılan Hesaplardan Yurt Dışındaki Taahhüt İşleri

Kapsamında Yapılan İhracatın Bedelleri ..................................... 86

4) Türkiye'de Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca Açılan Uluslararası

İhaleyi Kazanan Türk Müteahhitlerinin Hak Edişleri................... 87

5) İhracatçı Firmanın Vekili Bulunan Kişi veya Firma Adına Yurt

Dışından Gelen Dövizlerle Açılan Döviz Tevdiat Hesapları ......... 88

6) Türkiye'de Yerleşik Sayılmakla Birlikte Yurt Dışında Serbest

Meslek ve Müstakil İş Sahibi Olarak Çalışan ve Bu Faaliyetlerini

Yurt Dışındaki Temsilciliklerimizden Alınacak Belgeler veya

Pasaport Kayıtlarıyla Tevsik Eden Kişiler Adına Açılacak Döviz

Tevdiat Hesaplarından Transfer Edilen Dövizler......................... 88

XVII- BÖLÜM......................................................................................89

A) İHRACAT ALACAĞININ İSKONTOSU İLE İLGİLİ UYULMASI

GEREKEN USUL VE ESASLAR ........................................................... 89

1) İhracat Alacağının Türkiye'deki Bankalara İskonto Ettirilmesi .... 89

2) İhracat Alacağının Yurt Dışındaki Bankalara İskonto Ettirilmesi..90

3) İBKB Üzerine İskonto Tutarına İlişkin Not Konulması.................. 90

XVIII- BÖLÜM.....................................................................................91

A) FAKTORİNG İŞLEMLERİ İLE İLGİLİ UYULMASI GEREKEN

USUL VE ESASLAR ........................................................................... 91

xiv

1) İhracattan Doğan Alacak Hakkının İhracatçı Tarafından

Faktoring Sözleşmesi Çerçevesinde Faktoring Şirketine

Temlik Edildiği Faktoring İşlemleri.............................................. 91

2) İhracat Bedelinin Faktoring Şirketinin Yurt İçi Kaynaklarından

Hesaba Transferi veya Getirilmesi.............................................. 92

XIX- BÖLÜM.......................................................................................93

A) İNDİRİM VE MAHSUP İŞLEMLERİ İLE İLGİLİ UYULMASI

GEREKEN USUL VE ESASLAR ........................................................... 93

1) 2018-32/48 Sayılı Tebliğ’in 7’nci Maddesinin Birinci ve İkinci

Fıkralarında Belirtilen İndirim ve Mahsup İşlemleri Aracı

Bankalarca Sonuçlandırılacağı .................................................... 93

2) 2018-32/48 Sayılı Tebliğ’in 7’nci Maddesinin Birinci ve İkinci

Fıkralarında Yer Alan Giderlerin İhracat Bedelinden İndirilmesi

veya Mahsup Edilmesi Sebebiyle İhracat Bedelinin Bu Giderler

Kadar Eksik Gönderilmesi ........................................................... 95

3) İhracat Bedelinin Mahsuben Ödemede Kullanılabilmesi İçin

Mahsup Talebinin Bedel Getirme Süreleri İçinde veya Bu

Genelgenin 27’nci Maddesi Uyarınca Verilen Ek Süreler ya da

29’uncu Maddesi Uyarınca Gönderilen İhtarname Süresi

İçerisinde Yapılması .................................................................... 95

4) İthalat Bedellerinin İhracat Bedelinden Mahsup İşleminde

Kullanılabilmesi........................................................................... 96

5) Gemi ve Uçak Alımı İçin Yurt Dışından Sağlanan Kredilerin İhracat

Bedeli Dövizlerle Mahsuben Ödenmesinde ............................... 97

6) Dış Ticaret Mevzuatı Hükümleri Çerçevesinde Gerçekleştirilen

Mal İhraç ve İthalinde İhraç Bedellerinin Yurda Getirilmesi....... 97

7 ) Dâhilde İşleme Rejimi Kapsamında Yurt Dışından Geçici Olarak

İthal Edilen ve İşçilik Uygulanarak İhraç Edilen Mallara İlişkin

İşlemlerde İhraç Bedellerinin Yurda Getirilmesi......................... 98

8) Mahsuben Ödemede Kullanılacak Döviz Cinsi İle Mahsuben

Ödenecek (Transfer Edilecek) Gidere İlişkin Döviz Cinsinin Farklı

Olması......................................................................................... 99

9) Aracı İhracatçı Vasıtasıyla Yapılan İhracatta, İhracat Bedeli,

İhracatçının Onayı İle İmalatçının veya Tedarikçinin Bu Maddede

Sayılan Bütün Döviz Giderlerinin Mahsuben Ödenmesi............. 99

10) Aynı GB’de Kayıtlı İmalatçı/Tedarikçi Firma İle İhracatçı Firmanın

Grup Firması Olması Durumu ..................................................... 99

11) Yurt Dışından Emtia Kredisi Kullanan İhracatçıların Bankalara

Teminat Olarak Verdikleri Stoklarının İhracatı ......................... 100

12) İhracatçılar Tarafından Yurt Dışındaki İştiraklerine

Gerçekleştirilen İhracata İlişkin Bedellerin İhracatçının Aynı

İştirakine Söz Konusu İhracatın Fiilî İhraç Tarihinden Sonra

Sermaye Olarak İlave Edilecek Tutar İle Mahsubu ................... 100

13) Gemi İhracatına İlişkin Gemi Yapım Sözleşmesinin İfası

Kapsamında ve Söz Konusu Sözleşme Süresi İçerisinde İlgili

İthalatın Gemi Yapımı İçin Gerçekleştirilmesi........................... 102

14) Kıymetli Madenler Aracı Kuruluşları Tarafından Aracılık Edilen

İşlenmemiş Kıymetli Madenlerin İthali..................................... 102

XX- BÖLÜM...................................................................................... 105

A) İHRACATÇININ SERBEST KULLANIMINA BIRAKILAN

DÖVİZLER İLE İLGİLİ USUL VE ESASLAR ......................................... 105

1) İhracat Bedellerinin Tamamının Tasarrufunun

Serbest Bırakıldığı Hâller........................................................... 105

2) İhracat Bedellerinin %50’sinin Tasarrufunun

Serbest Bırakıldığı Hâller........................................................... 107

3) CFR ve CIF Teslim Şekline Göre Gerçekleştirilen İhracat........... 111

XXI- BÖLÜM..................................................................................... 113

A) İHRACAT HESABININ KAPATILMASI İLE İLGİLİ USUL VE ESASLAR..113

1) İhracat Bedellerinin Yurda Getirilme Süresi.............................. 113

2) İhracat Bedelinin Peşin Ödeme ve Başka Bir Ödeme Şeklinin

Peşin Ödeme İle Birlikte Beyan Edilmesi .................................. 114

3) İhracat Bedeli Kabulünün, Yurda Getirme Süresi Dışında

Ancak 5 İş Günlük İhbar Süresi İçinde Yapılması....................... 114

4) Uluslararası Yaptırımlar Çerçevesinde Bankaların

Kabul Etmediği İhracat Bedelleri .............................................. 115

5) Türk Eximbank ve Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve

Denetleme Kurumundan İhracat Kredi Sigortası Konusunda

Faaliyet Göstermek Üzere Lisans Almış Sigorta Şirketlerince

İhracat Kredi Sigortası Kapsamına Alınan İhracat Bedeli.......... 115

xvi

6) Yürürlükteki İhracat Rejimi ve Finansal Kiralama (Leasing)

Mevzuatı Çerçevesinde Kiralama Yoluyla Yapılan İhracat........ 116

XXII- BÖLÜM.................................................................................... 117

A) İHRACAT HESABININ KAPATILACAĞI ARACI BANKA İLE

İLGİLİ USUL VE ESASLAR................................................................ 117

1) İhracat Hesabı, Peşin Ödeme ya da GB’de Peşin Ödeme İle

Diğer Ödeme Şekillerinin Birlikte Beyan Edildiği İşlemler......... 117

2) İhracatçı Tarafından İhracat Hesabının Kapatılması İşlemlerini

Gerçekleştirmek Üzere GB’nin Bir Örneği/GB Bilgileri İbraz

Edilerek Anlaşma Sağlanan Bankanın GB’nin 28’inci Hanesinde

Beyan Edilen Bankadan Farklı Olması....................................... 118

3) Peşin Bedel Kabulünü Yapan Bankanın GB'nin 28’inci

Hanesinde Beyan Edilen Bankadan Farklı Olması..................... 118

XXIII- BÖLÜM................................................................................... 119

A) İHRACAT HESABININ KAPATILMASINDA

İBRAZI ZORUNLU BELGELER.......................................................... 119

1) İhracat Hesabının Kapatılmasında İbrazı Zorunlu Belgeler ....... 119

XXIV- BÖLÜM................................................................................... 121

A) İHRACAT BEDELİNİN TAHSİLİNDE VE İHRACAT HESABININ

KAPATILMASINDA SORUMLULUK................................................. 121

1) İhracat Bedelinin Tahsilinden ve İhracat Hesabının Yurda Getirme

Süresi İçinde (Ek Süreler Dâhil) Kapatılmasında Sorumluluk .... 121

2) İhracata Aracılık Eden Bankaların Sorumluluğu ........................ 121

3) GB’de İsrail Yazan İhracatların Filistin’e Gerçekleştirildiğinin

Teyidi ........................................................................................ 122

XXV- BÖLÜM.................................................................................... 123

A) EK SÜRE İLE İLGİLİ İŞLEMLER İLE İLGİLİ UYULMASI

GEREKEN USUL VE ESASLAR ......................................................... 123

1) Mücbir Sebep Hâlinde Ek Süre.................................................. 123

2) Haklı Durum Hâlinde Ek Süre .................................................... 124

3) Mücbir Sebep Hâli İle İlgili Ek Süre Talebinde

Tevsik Edilecek Evraklar ve Tevsik Şekilleri............................... 125

4) Mücbir Sebep Hâlleri İle İlgili Olarak Yurt Dışından

Temin Edilecek Belgelerin Onayı .............................................. 126

5) Mücbir Sebep Hâlleri Dışında Kalan Ancak Bedel Getirme Süreleri

İçerisinde İhracat Bedelinin Yurda Getirilmesine Engel Olan ve

Resmî Kayıtlarla Tevsik Edilebilen Olayların Haklı Durum Olarak

Değerlendirilmesi ..................................................................... 127

6) Mücbir Sebeplerin Varlığı Nedeniyle İdare Tarafından Verilen 24

Aylık Ek Sürenin Sonunda Mücbir Sebebin Devamının

Belgelenmesi Durumu .............................................................. 127

XXVI- BÖLÜM................................................................................... 129

A) TERKİN İLE İLGİLİ İŞLEMLERİ İLE İLGİLİ UYULMASI

GEREKEN USUL VE ESASLAR ......................................................... 129

1) 15.000,00.- ABD Doları veya Eşitine Kadar Noksanlık ............... 129

2) 15.000,00 ABD Doları veya Eşitinden Yüksek Olmakla Birlikte

100.000,00 ABD Doları veya Eşitini Aşmamak Üzere, Beyanname

veya Formda Yer Alan Bedelin %10’una Kadar Noksanlık ........ 130

3) 200.000,00 ABD Doları veya Eşitini Aşmamak Üzere, 2018-32/48

Sayılı Tebliğ’in 9’uncu Maddesinde Belirtilen Mücbir Sebep ve

Haklı Durum Hâlleri Göz Önünde Bulundurulmak Suretiyle

Beyanname veya Formda Yer Alan Bedelin %10’una Kadar

Noksanlık .................................................................................. 131

4) Her Bir Gümrük Beyannamesi İtibarıyla, 200.000,00 ABD Doları

veya Eşitini Aşan, 2018-32/48 Sayılı Tebliğ’in 9’uncu Maddesinde

Belirtilen Mücbir Sebep ve Haklı Durum Hâlleri Göz Önünde

Bulundurulmak Suretiyle Oluşan Noksanlık ............................. 132

5) Terkin Hesaplamasında Lehe Olan Yetkinin Kullanılması.......... 134

6) Terkin Limitlerinin Belirlenmesinde Esas Alınacak Değer ......... 134

7) Terkin Yapılabilecek Tutar İle Kabulü Yapılan Tutar Arasındaki

Farkın Yurda Getirildiğinin Tespiti İle İlgili Olarak İhracatçının

Yazılı Beyanı.............................................................................. 134

8) 15.000,00.- ABD Doları veya Eşitine Kadar Noksanlık İle 15.000,00

ABD Doları veya Eşitinden Yüksek Olmakla Birlikte 100.000,00

ABD Doları veya Eşitini Aşmamak Üzere, Beyanname veya

Formda Yer Alan Bedelin %10’una Kadar Noksanlıklarda Kapatma

İşleminin Bankalarca Yapılması................................................. 135

XXVII- BÖLÜM.................................................................................. 137

A) VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIKLARI VEYA VERGİ DAİRESİ

MÜDÜRLÜKLERİNE BİLDİRİMLER İLE İLGİLİ USUL VE ESASLAR..... 137

1) İhracat Hesabının, Ek Süreler de Dâhil Olmak Üzere, Süresi

İçerisinde Kapatılamaması Hâlinde Açık Hesap Tutarının Aracı

Bankaca İhbarı .......................................................................... 137

2) İhracat Bedelinin Faktoring Şirketlerince Yurt İçi Kaynaklardan

Ödendiği Faktoring İşlemlerinde Kapatılmayan İhracat

Hesaplarıyla İlgili Olarak İhracatçı Yerine Faktoring Şirketinin

İhbar Edilmesi........................................................................... 138

3) İdare Tarafından İhracat Hesabının Kapatılması İçin İlgililere

İhtarname Gönderilmesi........................................................... 138

4) İhtarname Süresi İçerisinde Kapatılamayan İşlemlerin

Cumhuriyet Savcılıklarına İhbarı............................................... 139

5) Cumhuriyet Savcılığı Tarafın İdari Yaptırım Kararının

Düzenlenmesi ........................................................................... 139

6) Cumhuriyet Savcılığı Tarafından Düzenlenen İdari Yaptırım

Kararında Yer Alması Gereken Hususlar................................... 140

7) İdari Yaptırım Kararına İstinaden Kabahatli Adına

Hak Düşürücü Eylemler ............................................................ 141

8) İdari Yaptırım Kararına Karşı İdarenin Durumu......................... 141

9) İdari Yaptırım Kararlarının Tebliği ............................................. 143

10) İdari Para Cezalarının Kesinleşmesi......................................... 144

11) Ödeme Yeri ............................................................................. 145

12) Yasal Süreler İçerisinde İhbarda Bulunmayan Bankaların

Cumhuriyet Savcılıklarına İhbarı............................................... 146

XXVIII- BÖLÜM................................................................................. 149

A) İHRACAT BEDELİ KABUL BELGESİNİN DÜZENLENMESİ

İLE İLGİLİ USUL VE ESASLAR .......................................................... 149

1) Bankalarca İBKB Düzenlenirken Dikkat Edilmesi

Gereken Hususlar ..................................................................... 149

2) İhracatın Yapıldığı Ülkenin; GB’nin 17’nci Satırında

Yer Alan “Varış Ülkesi” Olması.................................................. 151

XXIX- BÖLÜM................................................................................... 153

A) İHRACAT BEDELLERİNİN MERKEZ BANKASINA SATIŞI İLE İLGİLİ

UYULMASI GEREKEN USUL VE ESASLAR ....................................... 153

1) İhracatçı Tarafından Bankaya Satış........................................... 153

2) Banka Tarafından Merkez Bankası Hesabına Aktarma ............. 153

3) İhracat Bedelinin İhracatçıya Türk Lirası Olarak Ödenmesi....... 153

4) İhracat Genelgesinin Ek 1’inci Maddesi İle Görünmeyen İşlemlere

İlişkin 13 Ocak 2000 Tarih ve 2000/YB-4 Sayılı Genelgesi

Kapsamında Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasına Yapılacak

Döviz Satışına Dair Uygulama Talimatı ..................................... 154

XXX- BÖLÜM.................................................................................... 159

A) DÖVİZ OLARAK BEYAN EDİLEN İHRACAT BEDELLERİNİN

TÜRK LİRASI OLARAK KABULÜ ...................................................... 159

1) Ukrayna ve Rusya’ya Gerçekleştirilmiş veya

Gerçekleştirilecek İhracat İşlemleriyle İlgili Olarak

İhracat Bedellerinin Döviz Cinsi ................................................ 159

XXXI- BÖLÜM................................................................................... 161

A) EK: 2 .............................................................................................. 161

1) İhracat Bedelinin Yurda Getirilmesinde İstisna

Tanınan Ülkeler ........................................................................ 161

XXXII- BÖLÜM.................................................................................. 163

A) EK: 3 .............................................................................................. 163

1) İhracat Bedelinin Yurda Getirilmesinde Gümrük

Beyannamesinde Yer Alan Tutarın Yüzde Ellisinin

Tasarrufunun Serbest Bırakıldığı Ülkeler.................................. 163